ประคบร้อน ประคบเย็น

ประคบร้อน ประคบเย็น

 

การประคบร้อนและประคบเย็นว่าคืออะไร  มีความแตกต่างกันอย่างไร  และควรใช้แบบใดจึงจะถูกต้องเหมาะสมกับสถานการณ์  จาปินจะพาไปทำความรู้จักกับการประคบทั้ง 2 วิธีดังนี้

ความหมายของการประคบร้อนและประคบเย็น

การประคบร้อนและประคบเย็น เป็นวิธีที่ใช้สำหรับการปฐมพยาบาลเบื้องต้น เพื่อบรรเทาอาการบาดเจ็บ อาการปวดหรืออักเสบที่อาจเกิดขึ้นได้จากกิจกรรมต่าง ๆ ระหว่างวัน อาจจะเป็นจากพิษไข้ หรือการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ รวมทั้งการบาดเจ็บในระหว่างที่เล่นกีฬา

ประคบร้อน ประคบเย็นต่างกันอย่างไร?

ตามที่ได้กล่าวไปแล้วว่าการประคบร้อนและประคบเย็นนั้น  เป็นการปฐมพยาบาลเพื่อช่วยบรรเทาอาการเจ็บปวดได้ในเบื้องต้น แต่คุณสมบัติในการช่วยเหลือของการประคบทั้ง 2 วิธีจะต่างกัน ดังนี้ 

  • การประคบร้อนคือ การช่วยกระตุ้นการไหลเวียนโลหิตให้ดีขึ้น  เพราะความร้อนจะทำให้หลอดเลือดขยายตัว  เพื่อช่วยลดอาการบาดเจ็บ ปวดเกร็งตามกล้ามเนื้อ และเพื่อช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นให้กล้ามเนื้อให้ผ่อนคลายได้ดียิ่งขึ้น  อาการที่ควรประคบร้อน เช่น การปวดตึงของกล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า หลัง น่อง หรือปวดประจำเดือน 
  • การประคบเย็นคือ การบรรเทาอาการปวดบวมที่เกิดจากอาการบาดเจ็บแบบเฉียบพลัน เพราะความเย็นจะช่วยทำให้เส้นเลือดหดตัว และเลือดออกน้อยลง หากมีอาการปวดหรือได้รับบาดเจ็บควรประคบด้วยน้ำแข็งหรือน้ำเย็นทันที (ภายใน 24-48 ชั่วโมง) โดยให้ประคบนาน 20-30 นาที วันละ 2-3 ครั้ง อาการที่ควรประคบเย็น  เช่น  ปวดศีรษะ  มีไข้สูง ปวดฟัน ปวดบวมข้อเท้า ข้อเคล็ด เลือดกำเดาไหล หรือ ปวดบวมบริเวณอื่น ๆ ที่เกิดจากการได้รับบาดเจ็บหรือเพิ่งมีอาการใหม่ ๆ

ประคบร้อน หรือ ประคบเย็น ควรเลือกแบบไหนดี?

อาการบาดเจ็บที่จะบอกว่าควรเลือกรักษาด้วยวิธีประคบร้อนหรือประคบเย็นมีวิธีสังเกต คือ หากมีอาการปวดอักเสบบริเวณกล้ามเนื้อ  มีความเมื่อยล้า และต้องไม่มีอาการบวมร่วมด้วย ก็ควรจะใช้วิธีประคบร้อน แต่หากมีอาการบาดเจ็บแบบเฉียบพลัน เช่น ข้อเท้าแพลง ซึ่งอาจมีอาการปวด และบวมแดง ก็ให้ใช้วิธีประคบเย็น 

วิธีประคบร้อนและประคบเย็นที่ถูกต้อง 

  • วิธีประคบร้อน การประคบร้อนจะเริ่มใช้หลังจากมีอาการผ่านไปแล้ว 48 ชั่วโมง ให้ประคบครั้งละ 15-20 นาที วันละ 2-3 ครั้ง อุปกรณ์ที่ใช้อาจจะเป็นกระเป๋าน้ำร้อน ผ้าขนหนูชุบน้ำร้อน ในอุณหภูมิไม่เกิน 45 องศาเซลเซียส  และไม่ควรประคบด้วยความร้อนที่มากเกินไปหรือนานเกินไป สิ่งสำคัญอีกอย่างคือต้องไม่ประคบในบริเวณที่มีบาดแผลหรือมีเลือดไหล  และหากมีอาการบวมแดง  ก็ไม่ควรประคบร้อนเช่นกัน โดยควรวางอุปกรณ์การประคบร้อนในบริเวณที่เกิดอาการบาดเจ็บหรือปวดเมื่อย เวลาในการประคบไม่ควรเกิน 20 นาที เพราะถ้าหากนานเกินไป อาจจะทำให้ผิวหนังมีอาการแดงหรือพองได้ 
  • วิธีประคบเย็น อุปกรณ์การประคบเย็นอาจจะใช้เจลสำหรับประคบเย็นแบบสำเร็จรูป หรือใช้ถุงผ้าห่อน้ำแข็งก็ได้ โดยใช้ถุงพลาสติกห่อน้ำแข็งและผสมน้ำเปล่าธรรมดาลงไปในถุงอย่างพอดี ให้รู้สึกว่าไม่เย็นมากจนเกินไปก่อนนำมาประคบตรงบริเวณที่มีอาการปวด บวม แดง หรือหากเป็นบริเวณมือ แขน ขา หรือบริเวณเท้า ก็อาจใช้วิธีแช่อวัยวะดังกล่าวลงไปในถังน้ำเย็นแทน โดยจะใช้ระยะเวลาการแช่ประมาณ 15-20 นาที 

ดังนั้น ก่อนที่จะเลือกวิธีการประคบแบบไหน ให้สังเกตดูอาการบาดเจ็บก่อนเป็นอันดับแรก  เพื่อการปฐมพยาบาลได้อย่างถูกวิธี และลดการปวดบวมต่าง ๆ ให้ดีขึ้นอย่างที่ตั้งใจ    จาปินขอสนับสนุนให้ทุกท่านมีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรง และร่วมส่งเสริมความรู้ด้านคุณภาพด้วยบทความดี ๆ อัปเดตในเว็บไซต์เป็นประจำทุกสัปดาห์  อย่าลืมรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอวันละ 30-45 นาที (สัปดาห์ละ 5 วัน) และควรดื่มน้ำสะอาดให้ได้ตามปริมาณที่ร่างกายต้องการวันละ 6-8 แก้ว (1.5-2 ลิตร) จะช่วยให้ระบบต่าง ๆ ของร่างกายทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น  เครื่องผลิตน้ำดื่มไอวอเตอร์ (iWater) ให้คุณได้มากกว่าคำว่า น้ำดื่มที่สะอาด  เพราะน้ำดื่มไอวอเตอร์เป็นน้ำกลุ่มโมเลกุลเล็ก สะอาด ปราศจากเชื้อโรคและแบคทีเรีย คงไว้ซึ่งแร่ธาตุ แคลเซียม แมกนีเซียม และได้รับการรับรองมาตรฐานทั้งระบบจากองค์กรอนามัยแห่งชาติ ประเทศสหรัฐอเมริกา (NSF)

 

หมายเหตุ: ติดตามบทความใหม่ๆได้ที่ http://www.japin.co.th

สามารถติดตามกิจกรรมดีๆได้ทาง
  Mr.Happii แจกยิ้ม

อ้างอิง : บทความ
ประคบร้อน ประคบเย็ฯ ต่างกันอย่างไร เมื่อไหร่ที่ควรใช้วิธีไหนกันแน่ โดย HonestDocs